Jeże są mile widziane w ogrodach, ponieważ są sprzymierzeńcami człowieka w walce ze szkodnikami upraw. Mogą pomóc w zmniejszeniu populacji np. turkucia podjadkaoraz innych gatunków owadów, a także dżdżownic i ślimaków.
Pamiętajmy również, że jeże podlegają ochronie. Dlatego stwarzając w ogrodzie odpowiednie warunki, mamy okazję przyczynić się do utrzymania, a nawet wzrostu populacji tego niezwykłego gatunku. Zatem jak stworzyć przestrzeń, w której jeże będą chętnie przebywały?
Dwa gatunki w Polsce
W naszym kraju występują dwa gatunki jeży, ale popularniejszy jest jeż wschodni, który zamieszkuje niemal cały kraj. Jeż europejski występuje na Śląsku, Ziemi Lubuskiej i Pomorzu. Obydwa gatunki są objęte ochroną, ponieważ ich liczebność regularnie maleje. Jest to wynikiem zanikania naturalnych miejsc występowania jeży i ich wymuszonej migracji. Jeże coraz częściej zbliżają się do domostw i gospodarstw, gdzie giną pod kołami aut, czy w wyniku kontaktu z domowymi psami. Niestety, w dużej mierze działalność człowieka wpływa na ograniczenie jego liczebności.
Co je jeż?
Głównym powodem stworzenia ogrodu przyjaznego jeżom jest ich dieta, składająca się w 70% z owadów i innych bezkręgowców. Ssaki te zjadają zarówno imago, jak i larwy. Zdarza się, że jedzą drobne gryzonie, jaja ptaków, żaby i ropuchy, a nawet jadowite węże. Jeże są uznawane za ogrodowych sanitariuszy, ponieważ są padlinożercami i oczyszczają parki i ogrody z drobnych martwych zwierząt.
Mitem jest jednak obrazek jeża z jabłkiem na grzbiecie, ponieważ nie gustuje on w tych owocach, a raczej wybiera grzyby, jagody, czy orzeszki z buczyny.
Środowisko i długość życia
Jeże preferują miejsca z gęstą roślinnością, gdzie mogą znaleźć schronienie i pożywienie, wybierają lasy liściaste, zarośla, parki, ogrody i działki ogrodowe. Szczególnie cenią sobie naturalne kryjówki, takie jak stosy liści, gałęzi czy gęste krzewy.
Jeże to zwierzęta nocne, które prowadzą tajemnicze życie. Na wolności średnia długość życia jeża wynosi od 2 do 5 lat. W warunkach hodowlanych jeże mogą żyć dłużej, czasem osiągając wiek 10 lat. Długość życia jeża zależy od wielu czynników, takich jak dostępność pożywienia, zagrożenia ze strony drapieżników oraz warunki pogodowe.
Jeż wiedzie zazwyczaj samotne życie, spotyka się z innymi osobnikami tylko na czas godów. Ciąża u jeży trwa 5-6 tygodni, a samica może urodzić od 1 do nawet 5 małych jeżyków w jednym miocie.
Sen zimowy
Jeże zapadają w sen zimowy, inaczej hibernację, gdy temperatura otoczenia spada poniżej 15°C. Zazwyczaj dzieje się to na przełomie października i listopada, a budzą się na wiosnę, w marcu lub kwietniu. Podczas hibernacji ich metabolizm spowalnia, temperatura ciała obniża się, a oddychanie staje się bardzo płytkie.
Domek dla jeża
Domek dla jeża będzie chronił go przed wyziębieniem i naturalnymi wrogami, którzy w naszym ogrodzie mogą stanowić dla niego zagrożenie. Domek dla jeża pomoże mu przetrwać zimę, a my na wiosnę zyskamy ogrodowego pomocnika w zwalczaniu np. ślimaków.
Budując domek z drewna, możemy zaplanować go w kształcie kwadratu, o boku w wymiarach około 35-40 cm. Wnętrze domku dla jeża możemy podzielić na przedsionek i “pokoik” co dodatkowo zwiększy komfort. Taką konstrukcję zwieńczamy dachem, który ochroni jeża przed deszczem. Możemy okryć go dodatkowo gałęziami, liśćmi, czy styropianem.
W czasie budowy domku, należy pracować w rękawicach, ponieważ jeż ma czuły węch, a zapach człowieka może go odstraszać. Domek dla jeża warto ustawić w zacisznym, spokojnym miejscu, z dala od miejsc, w których często przebywają ludzie i zwierzęta domowe.