PRACUJEMY W: PN.-PT. 9.00-17.00 | 501 858 666 | UWAGA! ŚWIADCZYMY WSZYSTKIE DOTYCHCZASOWE USŁUGI PRZY ZACHOWANIU NALEŻYTYCH ŚRODKÓW OSTROŻNOŚCI

Menu

Dlaczego kaktusy nazywa się „źródłami pustyni”?

Kaktusy są sukulentami czyli roślinami, które wykształciły tkankę miękiszową, niezbędną do magazynowanie wody.

Kaktusy są niekwestionowanymi mistrzami przetrwania w skrajnie trudnych warunkach. Są też bardzo ozdobne, z tego też względu chętnie uprawiamy je w domach. Pochodzą z obu Ameryk i poza tymi kontynentami tylko jeden gatunek występuje naturalnie w innych miejscach na Ziemi. Ich odporność i wola przetrwania spowodowały, że w niektórych miejscach stały się szybko gatunkami inwazyjnymi i są aktywnie zwalczane.

Jedynym gatunkiem występującym naturalnie poza obszarem Ameryk jest Rhipsalis baccifera (potocznie Patyczak). Można go spotkać w Afryce, na Madagaskarze, Sri Lance, w Indiach i Nepalu.

Zarządzanie wodą

Kaktusy są sukulentami czyli roślinami które wykształciły tkankę wodną (miękisz wodny), niezbędną do magazynowanie wody. Są przez to doskonale przystosowane do funkcjonowania w obszarach gdzie dostęp do wody jest ograniczony. Rośliny te cechują się bardzo małymi stratami wody, ich dobowa transpiracja może wynosić zaledwie 1/9300 ciężaru rośliny, dlatego nazywa się je „źródłami pustyni”.

Kaktusy są przystosowane do warunków suchych, najczęściej występują na terenach górskich i półpustynnych. Większość kaktusów w porze zimowej, czyli od października do marca, nie wymaga podlewania.

Pędy kaktusów nie są idealnie gładkie. Na powierzchni ich ciała znajdują się żebra lub wypustki. Działają one jak harmonijka – roślina się kurczy kiedy zawiera mało wody i wtedy żebra są wyraźniejsze. Po deszczu natomiast, gdy pobierze dużo wody, żebra odsuwając się od siebie rozprostowują się, a kaktus bez ryzyka pęknięcia tkanek, może zwiększyć swoją objętość.

Areola

Cechą charakterystyczną kaktusów jest posiadanie areoli i spiralne lub acykliczne ułożenie elementów kwiatu.

Areola są skróconym pędem z wiązką przewodzącą odchodzącą z wiązki centralnej. Z areoli wyrastają ciernie, pędy i u większości kaktusów również kwiaty i owoce (wyjątek stanowi m.in. rodzaj mamilaria). Jeżeli zamiera wierzchołek wzrostu kaktusa, to z areoli wyrasta nowy pęd.

Mnogość gatunków

Fascynująca jest różnorodność kaktusów sięgająca około 2000 gatunków. Największe zróżnicowanie kaktusów występuje w obszarach zwrotnikowych obu Ameryk. Kaktusy są silnie inwazyjnymi gatunkami, a za ich rozprzestrzenianie się odpowiedzialny jest człowiek.

Spotkać je można obecnie na wszystkich kontynentach poza Antarktydą jako rośliny zdziczałe. Największe kaktusy żyją na pustyniach Arizony i Kalifornii.

W XIX wieku do Australii przywieziono w celach ogrodniczych kilkadziesiąt gatunków opuncji, która po około 40 latach stała się tam powszechnym chwastem. Zdziczałe odmiany opuncji spotyka się także w Afryce Południowej. Główną przyczyną inwazyjności tych roślin są ich owoce, które są lubianym przez ptaki pokarmem. Owoce posiadają dużą ilość nasion i z łatwością są przenoszone na nowe tereny.

Kaktusy to wieloletnie, dożywające nawet kilkuset lat rośliny – jedne z najwolniej rosnących na świecie. Wśród nich są miniaturki, średnica najmniejszego gatunku  nie przekracza jednego centymetra, są i giganty w kształcie kuli o średnicy dochodzącej nawet do 4 metrów oraz osiągające wysokość do 20 metrów kaktusy kolumnowe.

Najczęściej hodowanymi odmianami kaktusów w Polsce są: cereusy (potocznie pałczak), opuncje, mamilarie, filokaktusy, echinocereusy, echinokaktusy, epifyllum (potocznie grudnik).

Najwyższy kaktus

Karnegia olbrzymia, Saguaro (Carnegiea gigantea) to gatunek sukulenta z rodziny kaktusowatych. Kaktus saguaro jest symbolem stanu Arizona.

Osiąga wysokość 20 m i jest uznawany za najwyższego przedstawiciela rodziny. Zakwita po raz pierwszy w wieku ok. 75 lat. Kwiaty otwierają się nocą i zapylane są przez nietoperze oraz owady. Rośnie bardzo powoli – po 10 latach ma zaledwie 15 cm wysokości.

rosliny-doniczkowe-wpis-63

Żywe kamienie

Litops (Lithops) pochodzi z Afryki, głównie z Namibii i RPA, gdzie występuje ok. 40 gatunków tego sukulenta. Słowo lithops pochodzi z języka greckiego i oznacza podobny do kamienia. Został odkryty przez Williama Burchella w roku 1811, który myślał, że widzi kamień o bardzo interesującym kształcie. Gdy próbował go podnieść, ku swojemu zdziwieniu odkrył, iż jest to roślina.

Więcej na temat żywych kamieni znajdziesz pod tym linkiem Litopsy, czyli żywe kamienie.

Gwiazda szeryfa

Stapelia hirsuta to oryginalny sukulent pochodzący z gorących, suchych rejonów Południowej Afryki. Kwiaty zapylane przez muchówki przypominają strukturą i kolorem mięso oraz wydzielają silny zapach padliny. Mowa o stapelii pstrej. Nie każda stapelia wydziela nieprzyjemną woń, np. kwiat stapelii erectiflora – pachnie wanilią, a inne odmiany mogą nie pachnieć w ogóle.

Dla urody i spożycia

Kaktusy, oprócz swojego charakterystycznego wyglądu, stanowią doskonałe źródło cennych składników odżywczych. Jak się okazuje mają wiele zastosowań, ponieważ wykorzystuje się je jako składnik kosmetyków, ale również jako doskonały element codziennej diety. Kaktusy jadalne, bo o takich mowa, słyną ze swojego działania profilaktycznego oraz typowo leczniczego. Do jednych z takich gatunków należy opuncja figowa, szczególnie popularna w rejonach basenu Morza Śródziemnego. Podobno bardzo smaczne są kotlety z niej zrobione.

Owoce kaktusowatych to bardzo dekoracyjne, najczęściej mięsiste jagody. Wytwarzają je czasami również, obecne w naszych domach, kwitnące kaktusy doniczkowe. Niektóre owoce, na przykład owoc opuncji figowej, są jadalne – na surowo lub w formie przetworzonej.

Kwiat kaktusa

Kwiat kaktusa osadzony jest zazwyczaj na jednej areoli, ale też z jednej areoli może wyrastać kilka kwiatów. Poszczególne elementy kwiatu kaktusa nie są uporządkowane w okółki, ale osadzone w spiralach lub cyklicznie na rurkowatej kwiatowej osi.

Przechodzą tym samym stopniowo i bez wyraźnego rozgraniczenia od zewnętrznych zielonych do wewnętrznych kolorowych listków okwiatu. Obupłciowe zazwyczaj kwiaty składają się z licznych pręcików i zapylane są głównie przez motyle, ptaki i nietoperze.

Dlaczego kolce?

Kaktusy nie mają w zasadzie liści, choć u niektórych młodych gatunków występują miniaturowe listki.

Liście u kaktusów zostały przekształcone w kolce, zwiększając tym samym powierzchnię parowania. Był to też ich sposób na przystosowanie się do środowiska, między innymi forma obrony przed dzikimi zwierzętami.


Masz pytania? Napisz do nas.

    W celu wysłania formularza, zaakceptuj Politykę prywatności



    X